GRUPA KOLĘDNICZA Z TRZEBUNI

Tradycja kolędowania po domach w okresie Bożego Narodzenia przerwała w różnych formach do naszych czasów , lecz autentycznych grup kolędniczych , które dbają o tradycyjny strój, dobór rekwizytów czy właściwe odgrywanie scenek jest bardzo mało. Aby zwyczaj tradycyjnego kolędowania nie zanikł w Trzebuni ,Andrzej Oskwarek w 2015 r. założył Grupę Kolędniczą w skład której na początku weszło dziewięciu dorosłych mężczyzn a każdy z nich otrzymał odpowiednią rolę. Trzon grupy stanowili muzykanci kapeli Trzebuńskie Kliszczaki, którzy grają na tradycyjnych instrumentach ludowych (skrzypce, basy, heligonka). Poszczególni członkowie grupy wcielają się w charakterystyczne postacie takie jak ,,Dziod” prowadzący Turonia, Żyd, Gwiazdor niosący gwiazdę i pasterze. Czerpiąc z tradycji przekazywanej od pokoleń i z własnego doświadczenia , bowiem niektórzy członkowie chodzili po kolędzie od dziecka, oraz korzystając z literatury etnograficzne, kierownik grupy stworzył widowisko kolędnicze które w pełni obrazuję obyczaj kolędowania z przełomu 19 i 20 wieku w kliszczackiej wsi. Andrzej Oskwarek wykonał dla grupy gwiazdę sześcioramienną, zdobioną wycinankami, którą niesie i obraca ,,gwiazdor” a symbolizuje ona Gwiazdę Betlejemską, oznajmiającą światu a przede wszystkim pasterzom i Trzem Mędrcom narodziny Chrystusa. Wykonał również maszkarę Turonia, czyli postać zwierzęcia, które gra niejako główna i symboliczną postać w scence kolędniczej. W czasach przedchrześcijańskich Turonia oprowadzano po polach i obejściach aby w sposób magiczny zapewnić sobie płodności i urodzaj. Tak więc kolędowanie ,,z Turoniem,’’ ale też sam strój kolędniczy (kożuchy ubrane włosiem na zewnątrz, przepasanie słomianymi porwozami) ma szereg elementów symbolicznych nie zawsze wywodzących się z chrześcijaństwa. Obrzęd kolędowania to przede wszystkim jednak radosne głoszenie wieści o narodzeniu Chrystusa, poprzez kolędy i wygłaszane oracje a także składanie życzeń pomyślności w zbliżającym się nowym roku. Kolędnicy śpiewają stare, często zapomniane pastorałki i kolędy odszukane w kantyczkach lub przekazane przez najstarszych mieszkańców Trzebuni, tym samym chronią wielowiekowe dziedzictwo górali kliszczackich. Zamysłem do powstania tej ,,profesjonalnej” grupy była nie tylko chęć kolędowania po domach i podtrzymanie tradycji ale równie występy sceniczne i konkursowe. Tak wiec oprócz odwiedzania kilkudziesięciu domów w Trzebuni w okresie Bożego Narodzenia grupa prezentuje się od 2016 na scenie ,,Powiatowego Przeglądu Grup kolędniczych,, Hej Kolęda, Kolęda…” na którym dziesięciokrotnie odebrała główną nagrodę ( 2017,2018,2019,2020,2021,2022,2023,2024,2025,2026 r.) Od wielu już lat przeglądy odbywają się w Dobczycach a zdobycie tam nagrody głównej jest równocześnie kwalifikacja do Ogólnopolskiego Konkursu Grup kolędniczych, który odbywa się w ramach Karnawału Góralskiego w Bukowinie Tatrzańskiej. Grupa kolędnicza prezentując się w konkursie ogólnopolskim na scenie Domu Ludowego w Bukowinie Tatrzańskiej siedmiokrotnie zdobyła pierwsze miejsce (2018,2019,2020,2022,2023,2025 i 2026r) czyli ,,Złotą Rozetę” i dwukrotnie drugie -,,Srebrną Rozetę” w roku 2017,2021 i 2024r. Sukcesy Kolędników i promocja którą zapewnia dla Trzebuni i Gminie Pcim sprawiała ze w 2020 r. członkowie grupy otrzymali z Gminy Pcim dofinansowanie na stroje, trzeba również dodać że GOKiS pokrywa koszty dojazdów na konkursy powiatowe i ogólnopolskie. Grupa wielokrotnie kolędowała w trakcie spotkań świątecznych organizowanych przez GOKiS w Pcimiu, oraz przy okazji wydarzeń kulturalnych organizowanych przez stowarzyszenia i instytucje na terenie powiatu myślenickiego i po za nim. (Myślenice, Tokarnia, Lubień, Skomielna Czarna, Środa Sląska, Chrzanów) Wszyscy członkowie Grupy Kolędniczej są jednocześnie członkami Związku Podhalan Oddziału Górali Kliszczackich w Trzebuni i uczestniczą aktywnie w działaniach tej organizacji m.innymi prezentując się na przykład podczas corocznego Koncertu Kolęd i Pastorałek w Trzebuni oraz brali udział w nagraniu filmu fabularnego ,,Kliszczacki Żywot 2”. W 2025 r. Grupa Kolędnicza otrzymała Nagrodę Starosty Myślenickiego w Dziedzinie Kultury za całokształt działalności w dziedzinie twórczości artystycznej, upowszechnianie i ochrony dóbr kultury.